Albert to nazwa sztucznej inteligencji państwa francuskiego, rozwijanej od 2023 roku przez DINUM (Direction interministérielle du numérique), międzyresortową dyrekcję ds. cyfryzacji. To nie jest ChatGPT dla wszystkich: w 2026 roku Albert oznacza przede wszystkim Albert API, usługę techniczną zarezerwowaną dla francuskich urzędników, a czat dla urzędników nazywa się dziś L’Assistant. Osoba prywatna ani firma, francuska czy polska, nie może z niego korzystać na własny rachunek.
Wszystko poniżej sprawdziliśmy 22 października 2026 roku na oficjalnych stronach DINUM (po francusku). To usługi, które szybko się zmieniają. Cytaty podajemy we własnym tłumaczeniu.
Czym jest dziś Albert?
Dziedzictwo Alberta niosą dwie usługi.
Albert API to techniczna brama: aplikacje francuskiej administracji łączą się z nią, aby korzystać z modeli AI, nie wysyłając danych twórcom tych modeli. DINUM opisuje ją jako „referencyjne międzyresortowe API do korzystania z modeli generatywnej AI” (ia.numerique.gouv.fr, po francusku). Jest przeznaczona dla zespołów, które budują narzędzia, a nie dla urzędników, którzy chcą porozmawiać z AI.
L’Assistant to narzędzie do rozmowy: „asystent konwersacyjny prowadzony przez DINUM, który pozwala urzędnikom rozmawiać z modelami generatywnej sztucznej inteligencji w bezpiecznym środowisku” (ia.numerique.gouv.fr, po francusku). Wcześniej nazywał się Albert Conversation. Uruchomiony w październiku 2025 roku dla 10 000 urzędników, ma zostać udostępniony „wszystkim pracownikom administracji publicznej przed końcem 2026 roku”, jak zapowiedział francuski rząd w czerwcu 2026 roku na info.gouv.fr. Jest też wbudowany w Docs, edytor tekstu z pakietu La Suite numérique, czyli zestawu narzędzi biurowych francuskiej administracji.
Co zostało wstrzymane: Albert w punktach France services
Nazwa Albert zasłynęła najpierw dzięki eksperymentowi. Od stycznia 2024 roku doradcy w punktach France services (urzędowych punktach obsługi, w których mieszkańcy załatwiają sprawy administracyjne) korzystali z niego, przygotowując odpowiedzi dla interesantów. Odpowiadał zawsze doradca, nie AI. Ówczesny premier Gabriel Attal zapowiedział 23 kwietnia 2024 roku rozszerzenie go na cały kraj.
9 stycznia 2026 roku DINUM poinformowała, według depeszy AFP, że to narzędzie nie zostanie upowszechnione „w obecnej formie”. Dodała, że „większość eksperymentalnych projektów zebranych pod marką Albert stała się już stałymi usługami”. Innymi słowy, Albert nie zniknął: zakończył się tylko Albert w punktach France services.
Kto może korzystać z Alberta?
| Usługa | Dla kogo | Cena | Logowanie |
|---|---|---|---|
| Albert API | pracownicy francuskiej administracji rządowej i podległe jej instytucje | bezpłatnie dla urzędników państwowych, z limitami; wyższy poziom współfinansują resorty partnerskie | ProConnect |
| L’Assistant | francuskie urzędy państwowe i podległe im instytucje (dostęp otwiera się dla całego urzędu, nie dla pojedynczych osób) | bezpłatnie, bez limitów | ProConnect |
| Osoba prywatna, firma | nie | — | — |
Samorządy terytorialne co do zasady nie mają dostępu. Dokumentacja Albert API przewiduje wyjątek, na wniosek, gdy państwo sprawuje nad nimi współnadzór.
Zasada dla firm jest zapisana czarno na białym: Albert API „to usługa zarezerwowana dla pracowników administracji rządowej. Firma nie może więc korzystać z niej na własny rachunek ani jej odsprzedawać”. Może jedynie pozwolić swoim klientom z sektora publicznego łączyć się z nią za pomocą ich własnych danych dostępowych (oficjalny przewodnik, po francusku).
Jakie modele AI uruchamia Albert?
DINUM nie trenuje własnych modeli: uruchamia na swoich serwerach istniejące modele udostępnione w otwartym dostępie. Według oficjalnej listy Albert API z 22 października 2026 roku są wśród nich m.in. gpt-oss-120b (opublikowany przez OpenAI), Mistral Small 3.2 i Ministral 3 (Mistral AI) oraz Whisper do zamiany mowy na tekst. Głównym modelem L’Assistant jest Mistral Medium 3.5.
Lista się zmienia: do 1 grudnia 2026 roku dwa modele mają zostać wycofane i zastąpione innymi. DINUM zaznacza, że „żadne twoje dane nie są wysyłane do tych dostawców modeli ani wykorzystywane do ich trenowania”.
Dokąd trafiają dane?
- Hosting: Albert API działa u Outscale, którego kwalifikację SecNumCloud (francuski standard bezpieczeństwa chmury przyznawany przez ANSSI) podkreśla DINUM, oraz w Nubo, chmurze francuskiej administracji skarbowej (DGFiP).
- Treść zapytań nie jest przechowywana. Oficjalna nota z 2 września 2026 roku opisuje ofertę „zero data retention”: tekst wysłany do modelu nie jest zapisywany na żadnym trwałym nośniku.
- Ale nie wszystko jest usuwane. Ta sama nota precyzuje, że „brak retencji dotyczy treści, a nie samego faktu wywołań”: metadane, w tym adres IP, są przechowywane przez 24 miesiące. Dokumenty wgrane do przeszukiwania nie są objęte tym brakiem retencji.
- L’Assistant przechowuje rozmowy, dopóki konto urzędnika jest aktywne.
Czy francuscy urzędnicy mogą zamiast tego używać ChatGPT?
Rzadko. Przewodnik po korzystaniu z AI dla pracowników administracji państwowej (Guide d’usage de l’IA pour les agents publics de l’État), opublikowany w czerwcu 2026 roku przez DINUM, DITP i DGAFP, ujmuje to tak: „Korzystanie z narzędzia komercyjnego (ChatGPT, Claude, Gemini...) musi pozostać wyjątkiem i jest możliwe tylko po spełnieniu łącznie dwóch warunków: twoja administracja wyraźnie na to pozwala; przetwarzane informacje mogłyby zostać swobodnie opublikowane w internecie”. Przewodnik zaznacza, że nie ma mocy wiążącej, ale wyznacza linię francuskiego państwa.
A jeśli nie masz dostępu do Alberta?
Z samego Alberta nie skorzystasz, ale część tego, z czego się składa, jest dostępna dla wszystkich:
- Kod jest otwarty. Oprogramowanie Albert API (OpenGateLLM) i L’Assistant opublikowano na licencji MIT. La Suite numérique pisze wprost: organizacja, która nie ma dostępu, może „wdrożyć własną instancję i utrzymywać ją na własną odpowiedzialność”. Potrzeba do tego zespołu technicznego i serwerów.
- Modele można pobrać. Te z listy Alberta są opublikowane na Hugging Face na otwartych licencjach (w większości Apache 2.0): możesz je uruchomić na własnym sprzęcie, a te mniejsze nawet na własnym komputerze.
- Istnieje francuski asystent dostępny publicznie: asystent Mistral AI, francuskiej firmy, który nazywa się dziś Mistral Vibe (wcześniej Le Chat). Ma ograniczony plan darmowy i plany płatne. Jego warunki dla użytkowników indywidualnych przewidują, że twoje rozmowy służą do trenowania modeli, chyba że to wyłączysz (warunki z 8 października 2026 roku).
Jeśli twoje pytanie dotyczy firmy („jaką AI dać zespołowi, nie narażając naszych danych?”), plany biznesowe porównujemy w artykule ChatGPT dla firm.
Pułapki, których warto unikać
- Strony, które proponują „wypróbuj Alberta”. Nie istnieje publicznie dostępny Albert: oficjalny dostęp prowadzi przez ProConnect, z kontem francuskiego urzędnika. Nieoficjalna strona, która używa tej nazwy, nie daje żadnej z gwarancji DINUM.
- Artykuły z 2024 roku. Opisują modele „specjalnie trenowane na potrzeby administracji” i zapowiadają Alberta we wszystkich punktach France services: to już nieaktualne.
- Mylenie suwerenności z poufnością. Albert jest hostowany we Francji i nie przechowuje treści zapytań, ale zachowuje ślady ich przejścia. Zasady korzystania obowiązujące w każdym urzędzie nadal mają zastosowanie.
Więcej o AI hostowanej we Francji i w Europie: poradniki o suwerenności.
